Mẹ tôi – Nghệ nhân Nguyễn Thị Xuân và câu chuyện chè xanh Thái Nguyên

Mẹ tôi, Nguyễn Thị Xuân, không chỉ là người phụ nữ của gia đình mà còn là một nghệ nhân tận tâm, người đã dành trọn đời mình để thổi hồn vào từng búp chè xanh Thái Nguyên. Bà không chỉ là người giữ lửa cho truyền thống gia đình mà còn là người tiên phong trong việc mang thương hiệu Xuân Phương Trà đến gần hơn với trà hữu khắp nơi.

Hành trình từ những ngày gian khó

Câu chuyện bắt đầu từ cụ Nguyễn Thị Hương – mẹ của mẹ tôi. Những năm 1975, khi cụ đưa gia đình rời quê hương Phú Xuyên – Hà Tây (nay thuộc Hà Nội) để lên vùng đất hoang sơ Phú Lương – Thái Nguyên, cuộc sống vô cùng khốn khó. Tôi nhớ lời mẹ kể về bà ngoại:

"Những ngày ấy, cơm không đủ ăn, cả nhà phải sống bằng củ sắn, củ khoai. Đường xá chỉ là những lối mòn đất đỏ, nhưng bà ngoại chưa từng than vãn. Bà bảo, đất lành thì phải gieo giống tốt."

Từ những thử nghiệm đầu tiên với cây chè, bà ngoại đã nhận ra rằng loài cây này hợp đất, hợp khí hậu nơi đây. Từng bước một, bà và những người dân xung quanh đã biến vùng đất cằn cỗi thành những đồi chè xanh mướt, tạo nền móng cho sự phát triển của nghề chè tại vùng đất nơi đây

Di sản và sự tiếp nối

Mẹ tôi lớn lên từ những câu chuyện của bà ngoại, từ mùi chè xanh thoang thoảng trong căn bếp nhỏ. Nhưng không dừng lại ở việc giữ gìn truyền thống, mẹ đã có khát khao lớn lao hơn. Bà muốn chè Thái Nguyên không chỉ là thức uống, mà còn là niềm tự hào, là hương vị đặc trưng của Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Với tinh thần dám nghĩ dám làm, mẹ tôi không ngừng học hỏi. Bà tham gia các khóa tập huấn về nông nghiệp sạch, đi khắp nơi tìm hiểu những vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, Đại Từ. Từng búp chè mẹ hái, từng mẻ chè mẹ sao đều chứa đựng tâm huyết và tình yêu của bà với nghề.

Giữ gìn giống chè trung du cổ truyền thống

Trải qua bao thăng trầm khi thị trường mải miết chạy theo những giống chè mới cho năng suất cao, mẹ vẫn nâng niu từng gốc chè trung du lâu năm. Bởi chỉ có chất đất đồi sỏi son cùng giống chè cổ mới chắt lọc được trọn vẹn tinh túy của vùng đất Thái Nguyên: búp chè đanh chắc, hương cốm thơm nồng và vị hậu ngọt sâu bền bỉ không thể trộn lẫn.

Mẹ tôi luôn nói:

"Trà ngon phải bắt đầu từ sự chăm chút từng chút một, từ đất, từ nước đến bàn tay người làm."

Để đảm bảo an toàn, mẹ tôi ưu tiên sử dụng phân hữu cơ và chế phẩm sinh học. Mỗi sáng sớm, bà đều đích thân ra nương chè, hái từng búp chè còn ngậm sương, với độ dài chuẩn xác để tạo ra những phẩm trà hoàn hảo.

Mẹ đặc biệt tâm đắc với việc sao trà thủ công. Không sử dụng phụ gia, bà dùng củi lửa truyền thống để giữ trọn hương vị tự nhiên. Từ đó, các sản phẩm như trà móc câu, trà tôm nõn, trà đinh, trà ướp sen...trở thành dấu ấn riêng của Xuân Phương Trà.

Mỗi lần ngắm mẹ bên mẻ trà, tôi không chỉ thấy hình ảnh một nghệ nhân mà còn thấy bóng dáng của một người phụ nữ kiên cường, tận tụy và yêu nghề. Đối với mẹ, từng ngụm trà không chỉ là hương vị, mà còn là tình yêu, là di sản, là câu chuyện của cả một đời người.

Giờ đây, mẹ tôi không chỉ là nghệ nhân, mà còn là nguồn cảm hứng cho tôi và nhiều người khác. Những đồi chè xanh tại Phú Lương không chỉ là minh chứng cho sự phát triển, mà còn là biểu tượng cho tinh thần bền bỉ và tình yêu quê hương.

Ngọn lửa nghề được trao truyền qua từng thế hệ

Mỗi tách trà Xuân Phương Trà hôm nay không đơn thuần là một thức uống giải khát, mà là sự tiếp nối tình yêu của mẹ, sự trân quý mồ hôi công sức của người nông dân và ước vọng gìn giữ nét văn hóa trà truyền thống vùng đất Thái Nguyên cho mai sau.